Hoe we omgaan met clubscheidsrechter Leon Gubbels laat zien dat het anders moet, op en rondom het veld

Het is de week voor carnaval als clubicoon Leon Gubbels in de scheidsrechtersapp een foto stuurt van zijn voetbalschoenen met de tekst ‘Zoa, det woor de lètste’. Vlak daarvoor heeft hij SCS 3 gefloten die op eigen veld met 3-6 ten onder gingen tegen RKFC Lindenheuvel-Heidebloem 3. De wedstrijd is een druppel die de emmer laat overlopen.

Voor diegene die Leon Gubbels niet kent. Leon is jarenlang speler van het eerste elftal geweest en heeft het merendeel van zijn wedstrijden de aanvoerdersband gedragen. Nadat zijn knieën het hadden opgegeven, heeft hij de jongens van de 2^de elftal onder zijn hoede genomen. De liefde voor het spel bracht hem met kniebrace terug op het veld bij de veteranen. Als kartrekker van de veteranen heeft hij jarenlang gezorgd voor alle randzaken rondom de veteranencompetitie. Leon voelt op een gegeven moment ook de noodzaak om de club te helpen als scheidsrechter. In het begin sporadisch als er niemand wordt gevonden. De laatste jaren zag je Leon vaak op zaterdag en zondag zijn meters maken met de fluit in de hand. Tot de week voor carnaval.

“Eigenlijk vind ik fluiten helemaal niet leuk”

Met die gedachte is Leon desondanks toch gaan fluiten toen de club in de problemen zat. ‘Als speler en aanvoerder praatte ik altijd mee met de scheids. Een gruwelijke hekel had ik aan echte thuisfluiters. Vandaar dat ik me voor heb genomen om zo neutraal mogelijk een wedstrijd te leiden en elke situatie los te beoordelen. Een beslissingen nemen is soms moeilijk. Je kunt niet het hele veld in de gaten houden, spelers lopen voor het zichtveld of er gebeurt iets achter een speler. Ik probeer daarom altijd rustig uit te leggen aan de aanvoerder wat ik heb gezien en waarom ik een keuze heb gemaakt.’

We zien Leon begin 2025 ook op een spelregelavond die de club organiseert om haar scheidsrechters mee te nemen in nieuwe regels en hoe om te gaan met situaties. KNVB-scheidsrechter Henk Heuts neemt de 15 aanwezigen mensen mee en legt aan de hand van tal van video’s uit hoe je de regels als scheids toepast. Een avond die wij ook vaker zullen organiseren zodat onze scheidsrechters ook de mogelijkheid hebben om hun kennis op peil te houden.

Nieuwe regel sinds seizoen 2025-2026
Vanaf het begin van dit seizoen scherpt de KNVB de regels rondom het protest richting scheidsrechters aan. Alleen de aanvoerders mogen belangrijke beslissingen bespreken met de scheidsrechter. Er is ruimte voor een korte emotie van andere spelers (zoals ‘Hé Scheids’), maar indien de speler zich ondanks de instructies, niet respectvol gedraagt of protesteert, krijgt hij een gele kaart. Bekijk hier nog een keer de aangescherpte richtlijn. De complete rol van de scheidsrechter staat mooi omschreven op spelregelbewijs.nl.   

De regel heeft voor even effect. Het lijkt de eerste weken beter te gaan, maar al snel zijn we weer op het niveau van vóór de regel. Dat merkt ook Leon. Het gemor op en langs het veld blijft een punt van aandacht en tijdens een wedstrijd van de JO17-2 schrikt hij zich een hoedje. De thuisploeg wist de kampioenswedstrijd niet te winnen en na afloop kwam een ouder verhaal halen dat het de schuld van Leon was. De man kende Leon niet en leek nog gekker te worden toen hij hoorde dat Leon van de eigen vereniging was. In alle rust probeerde Leon hem zaken uit te leggen, maar het had geen effect. De man zei zelf vroeger op hoog niveau gevoetbald te hebben. Hij moest beter weten. Een tijdje later maakte hij zijn excuses, maar het kwaad was al geschied. Dit had iets gedaan met het vertrouwen van Leon.

Gezeur beu
Hoe neutraal mogelijk Leon daarna zijn wedstrijden weer floot, het werd er niet beter op. De wedstrijd van SCS 3 tegen Lindenheuvel/Heidebloem 3 was de druppel. De uit- en thuisploeg waren het beide meerdere malen zichtbaar oneens met de leiding. Met name het constante gezeur aan Susteren-zijde zorgde ervoor dat de emmer overliep. ‘Ik doe het niet voor mijn eigen plezier, maar om de club te helpen. Ik wil eigenlijk niet stoppen, omdat de club dan een nog groter probleem heeft, maar op deze manier hoeft het voor mij niet meer.’

Eigen doelpunt. De club is een verenigingsscheidsrechter armer.

Tijdens een wandeling die oud-voorzitter Kevin Hoffmans maakt met Leon vraagt Kevin of hij zijn verhaal mag gebruiken. Een persoonlijk verhaal dat mensen op en rondom het veld moet laten beseffen om écht anders om te gaan met scheidsrechters. Spelers, aanvoerders, trainers, ouders, supporters, denk alsjeblieft na voor je wat richting een scheidsrechter roept of meestal schreeuwt. Het is verdomd lastig om scheidsrechters te vinden. En diegene die we hebben, moeten we koesteren, niet wegpesten. Leon is in dit rijtje ook niet de eerste die stopt met fluiten.

Het móet anders
Met nog een enkeling die wil fluiten, een vacature voor scheidsrechter coördinator, elke week 14 wedstrijden op groot veld (uit en thuis) en geen verandering in het gedrag, is het probleem groter dan ooit. Het is langzamerhand logisch dat wedstrijden worden afgelast omdat er geen scheidsrechter is.

Samen met het bestuur en Leon hebben we daarom gekeken naar wat we moeten doen.

Allereerst willen we het gedrag in en rondom het veld op een positieve manier veranderen. Gelukkig gaat er heel veel goed en respecteren verreweg de meeste mensen de scheidsrechter, maar dit moet naar 100% toe. Hopelijk zorgt dit persoonlijke verhaal voor extra besef, maar we moeten nog meer doen:

• We vragen iedereen met klem om de aangescherpte richtlijnen en de rol van de scheidsrechter (nog) eens te lezen
• Aanvoerders, trainers en leiders moeten het goede voorbeeld geven en mogen spelers en supporters aanspreken op hun gedrag
• Aan trainers en leiders het verzoek om spelers te wisselen zodra herhaaldelijk foutief gedrag plaatsvindt richting scheidsrechter
• In elk kleedlokaal van JO13 of hoger zal dit verhaal worden toegelicht vóór aanvang van een wedstrijd
• Heb je iets gezien of gehoord wat niet door de beugel kan? Laat het dan weten aan je trainer, coördinator of bestuurslid voetbalzaken.

Als het gedrag verandert, moet het weer prettig worden om een wedstrijd te leiden.

Laten we afspreken dat we vanaf nu heel anders naar een scheidsrechter kijken. Dat we hem of haar respecteren en dankbaar mogen zijn dat er überhaupt iemand is. Geef de scheids dan ook een hand na de wedstrijd en bedank hem voor het fluiten. En mocht je echt ergens mee zitten of een situatie uitgelegd wilt hebben? Geef ‘m dan eerst de tijd om te douchen en vraag in de kantine rustig naar zijn kijk op de situatie. Misschien heb je wel gelijk en komt de scheids tot inkeer. Denk dan maar aan het volgende: Fouten maken is menselijk en van fouten leer je.